Vật lí 10 cho Gà chọi: học chắc trước khi luyện đề tỉnh

Thứ Bảy tuần rồi, một em lớp 10 ngồi cạnh mình, tay cầm tờ đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh, đọc câu một rồi đặt bút xuống. Không phải em ấy không biết công thức. Em ấy biết cả. Vấn đề là đề không hỏi thẳng công thức.

Lớp 10 là năm bản lề của môn Vật lí. Năm đó bạn học lại từ đầu chuyển động, học lực, học năng lượng — nhưng ở mức chặt hơn hồi cấp hai. Đề chuyên, đề tỉnh, đề quốc gia đều đánh vào đúng khe giữa "thuộc công thức" và "hiểu mô hình".

Vì sao đề học sinh giỏi lớp 10 lại khó đến vậy

Chương trình phổ thông dạy bạn chuyển động thẳng với vận tốc không đổi, rồi nhanh nhất là vài bài ném ngang. Đề thi học sinh giỏi thì khác hẳn về dạng hỏi.

Đề hay bắt bạn chọn hệ quy chiếu phi quán tính trước đã. Nếu bạn không biết đổi hệ quy chiếu, cả bài dài đúng năm dòng đầu sẽ sai hướng, và càng viết càng xa đáp án. Đó là điểm mà đề phổ thông không dạy, còn đề tỉnh thì mặc định bạn phải biết.

Đề tỉnh còn đánh vào việc ước lượng. Cho bạn một con số, một dụng cụ thô, bắt bạn nói xem đại lượng này trong khoảng nào. Em nào quen bấm máy tính ra đáp án tuyệt đối sẽ bí ngay ở bước này.

Bốn câu hỏi tự vấn trước khi mua bất cứ tài liệu nào

Trước khi mua, bạn nên xác định tài liệu đó dành cho ai. Sách ở hàng mã nào, mục tiêu thi nào.

• Người viết có đưa dẫn giải định luật không, hay chỉ phát biểu rồi áp dụng luôn?
• Ví dụ có lời giải từng bước không, hay chỉ có đáp số cuối cùng?
• Đề luyện thi thuộc cấp nào? Cấp tỉnh khác cấp quốc gia rất nhiều về độ khó.
• Có phần thực nghiệm không? Phần này nhiều tài liệu bỏ qua.

Bốn câu này lọc được phần lớn tài liệu trôi nổi trên mạng.

Độ sâu nội dung: có gì

Cuốn này dày 558 trang, song ngữ Việt – Anh. Nói trước cho bạn yên tâm: nó không phải dạng "đề rồi đáp án" đóng thành tập. Nó chia phần theo chủ đề.

Về cơ động học, bạn có: thứ nguyên, ước lượng và sai số; động học chuyển động thẳng; chuyển động trong mặt phẳng và tính tương đối; chuyển động tròn; động học vật rắn.

Về động lực học: các định luật Newton và lực cơ học; động lực học nâng cao; động lượng, khối tâm và va chạm; động lực học vật rắn.

Phần sau gồm tĩnh học vật rắn, công – năng lượng – công suất, biến dạng – áp suất – cơ học chất lưu, và một chương riêng về thực nghiệm.

Mỗi định luật đều có dẫn giải, không chỉ phát biểu. Bạn đọc sẽ thấy người viết chịu khó chỉ cho bạn tại sao công thức đó đúng, chứ không bảo bạn nuốt nó.

Vật lí 10 cho Gà chọi hợp với ai

Nếu bạn học lớp 10 và mục tiêu là điểm khá trong lớp, 558 trang sẽ hơi dư. Bạn cần sách giáo khoa, bài tập cơ bản, vậy là đủ.

Cuốn này hợp với bạn nào đã xác định mục tiêu rõ ràng hơn. Cụ thể:

• Học sinh lớp 10 trong đội tuyển chuẩn bị thi cấp tỉnh;
• Học sinh muốn ôn trước để dự tuyển quốc gia;
• Học sinh có tiếng Anh đủ để đọc bản song ngữ, và muốn hiểu các thuật ngữ gốc vì tài liệu Olympic quốc tế hầu hết viết tiếng Anh.

Mình nói thẳng điểm yếu. Cách trình bày khá nén. Nếu bạn mất gốc chuyển động thẳng, đọc chương tĩnh học ngay sẽ tắc. Bạn phải đi lần lượt, khó mở giữa sách. Sách cũng nặng về lí thuyết và dẫn giải, bài tập hình thức "tính cho quen tay" không nhiều.

Một ví dụ cụ thể về việc học sâu khác học vẹt thế nào

Một hôm, mình giao cho một bạn bài toán đơn giản. Tính gia tốc của một khối trên mặt phẳng nghiêng, biết khối lượng và hệ số ma sát. Bạn ấy đặt công thức và ra đúng đáp số.

Rồi mình hỏi lại: nếu hệ số ma sát lớn hơn một giá trị nào đó thì khối không trượt nữa, ngưỡng đó là bao nhiêu. Bạn ấy im.

Đó là kiểu hỏi khiến đề thi học sinh giỏi khó. Đề không kiểm tra bạn nhập số đúng chưa, mà kiểm tra bạn có đọc được vật lí đằng sau con số không. Dạng câu đó nằm trong chương tĩnh học và động lực học nâng cao của cuốn này, kèm lời giải chi tiết.

Ba đề luyện thi: dùng theo thứ tự nào

Cuốn sách có ba đề luyện, đi từ dễ tới khó.

Lời giải của cả ba đề đều có, và có dẫn giải từng bước chứ không phải đáp số trơ. Cách dùng mình thấy hiệu quả: đừng làm liền ba đề trong một tuần. Làm đề tỉnh. Chấm điểm thật thà. Với những câu sai, đừng đọc lời giải vội — đối chiếu với chương lí thuyết tương ứng trước. Xong rồi mới đọc lời giải. Mình thấy cách này tốn thời gian hơn nhưng nhớ lâu hơn nhiều.

Đọc song ngữ: lợi và hại

Cuốn này in hai thứ tiếng. Lợi là bạn học luôn thuật ngữ gốc. Đề Olympic quốc tế dùng chữ "uncertainty", không phải "sai số". Đọc quen, bạn đỡ bỡ khi ra đề khó.

Hại là nếu bạn yếu tiếng Anh, bản dịch đôi khi nghe hơi lạ vì người dịch giữ cấu trúc câu gốc. Mình khuyên: đọc bản Việt trước cho nắm ý. Bản Anh để lại, lần sau đọc để nhớ từ.

Muốn xem trước khi trả tiền

Bạn xem được 5 trang đầu trước khi quyết định. Trên trang sản phẩm có phần xem trước, đúng những trang đầu, đủ để bạn biết văn phong và cách trình bày có hợp mình không.

Mua xong, bạn chuyển khoản trong nước là được, không cần thẻ quốc tế. Đơn nội thành thường nhận trong 24 giờ.

Nếu bạn mới bắt đầu, thử nhìn 5 trang đó trước đã. Nhiều bạn xem xong thấy sách đúng thứ đang thiếu. Cũng có bạn xem xong thấy chưa phải lúc, và như vậy cũng tốt — bạn tiết kiệm được gần trăm nghìn để đợi cho tới khi mình thực sự cần.

Xem sản phẩm và 5 trang xem trước: https://globalmarket.vin/product/vat-li-10-cho-ga-choi