Đề cương ôn tập Lịch sử Đảng: học theo mốc, không học vẹt

Môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam có một đặc điểm khiến nhiều sinh viên học rất nhiều mà điểm vẫn thấp. Nó không khó vì khối lượng kiến thức quá lớn, mà khó vì kiến thức nằm rải rác theo thời gian. Bạn nhớ được sự kiện nhưng quên năm. Nhớ được năm nhưng quên đại hội nào ra nghị quyết đó. Nhớ được nghị quyết nhưng không nhớ nó giải quyết vấn đề gì.

Cách học hiệu quả với môn này không phải là đọc lại giáo trình lần thứ tư. Mà là dựng một trục thời gian trong đầu, rồi treo từng sự kiện lên đúng vị trí của nó. Khi đã có trục, việc nhớ chi tiết trở nên dễ hơn nhiều, vì bạn không còn nhớ rời rạc mà nhớ theo quan hệ nhân quả.

Đề cương này gồm những gì

Tài liệu ở đây là đề cương ôn tập Lịch sử Đảng song ngữ Việt – Anh, 295 trang, gồm một chương mở đầu, ba chương nội dung chính và bốn phụ lục.

Một chương mở đầu nói về đối tượng, chức năng, nhiệm vụ, nội dung và phương pháp nghiên cứu môn học: bốn đối tượng cụ thể cần phân biệt rõ, năm văn kiện tầm cương lĩnh và mẹo nhớ mốc thời gian, ba chức năng nhận thức – giáo dục – dự báo và phê phán, bốn nhiệm vụ cùng ba lớp tổng kết, hai phương pháp cơ bản là lịch sử và logic, và khung bốn câu để trả lời bất kỳ câu hỏi nào về một đại hội hay một hội nghị. Riêng phần này đã giá trị bằng mấy buổi học thêm, vì nó cho bạn cái khung để tự học những thứ còn lại.

Ba chương nội dung đi theo đúng ba giai đoạn: Đảng ra đời và lãnh đạo đấu tranh giành chính quyền 1930–1945; hai cuộc kháng chiến và thống nhất đất nước 1945–1975; quá độ lên chủ nghĩa xã hội và công cuộc đổi mới từ 1975 đến nay.

Bốn đối tượng, đừng học lẫn

Phần mở đầu có một điểm mà sinh viên hay bỏ qua, nhưng lại quyết định cách trả lời tự luận.

Đối tượng nghiên cứu của môn học gồm bốn nhóm: sự kiện lịch sử Đảng, đường lối của Đảng, quá trình chỉ đạo thực tiễn, và kinh nghiệm lãnh đạo. Bốn nhóm này không thay thế nhau. Một câu hỏi về sự kiện thì trả lời bằng sự kiện. Một câu hỏi về đường lối thì phải nói tới văn kiện, tới nội dung và tới tính đúng đắn của đường lối. Trả lời lẫn sẽ mất điểm dù viết dài.

Quan trọng hơn: phải phân biệt sự kiện Đảng với sự kiện quân sự và sự kiện dân tộc. Ngày Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập là sự kiện Đảng. Chiến thắng Điện Biên Phủ là sự kiện quân sự có ý nghĩa dân tộc, nhưng nó không phải sự kiện Đảng, và khi đề hỏi vai trò lãnh đạo của Đảng thì phải trả lời ở tầng đường lối đưa tới thắng lợi đó chứ không phải ở tầng trận đánh.

Nhớ mốc đại hội theo một trục

Đây là chỗ tiết kiệm thời gian nhiều nhất.

Thay vì học thuộc từng kỳ đại hội rời rạc, hãy lập một bảng có bốn cột: kỳ đại hội, thời gian, địa điểm, dấu mốc chính. Bảng sau đây là phần rút gọn từ tài liệu, đủ để bạn dựng trục ban đầu.

Cách dùng đúng của bảng này không phải là đọc thuộc. Mà là che cột "dấu mốc chính", tự nói ra, rồi mở ra đối chiếu. Làm ba vòng trong ba ngày khác nhau sẽ nhớ lâu hơn đọc liền một buổi.

Cái bẫy của giai đoạn 1930–1945

Giai đoạn này có nhiều sự kiện trong thời gian ngắn, và đây là chỗ dễ mất điểm nhất.

Hội nghị thành lập Đảng đầu năm 1930 ra Đảng Cộng sản Việt Nam. Nhưng đến tháng 10 năm đó, Hội nghị Trung ương lần thứ nhất đổi tên thành Đảng Cộng sản Đông Dương và thông qua Luận cương chính trị. Hai văn kiện này khác nhau, và đề thi rất hay hỏi so sánh: Chánh cương vắn tắt với Luận cương chính trị khác nhau ở đâu, đâu là hạn chế của Luận cương.

Giai đoạn 1936–1939 là thời kỳ đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ với hình thức công khai, hợp pháp. Chuyển sang 1939–1945 là chuyển hướng chiến lược: đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, gác lại khẩu hiệu cách mạng ruộng đất. Nếu bạn trả lời câu hỏi này bằng một câu chung chung kiểu "Đảng chuyển hướng đúng đắn", gần như chắc chắn bị trừ điểm. Phải nói rõ chuyển hướng cái gì, tại sao chuyển, chuyển vào thời điểm nào, qua những hội nghị nào.

Giai đoạn 1945–1975: hỏi gì trước, đánh gì sau

Phần này có một mẹo học. Cứ theo trình tự: tình hình sau Cách mạng Tháng Tám, đường lối kháng chiến toàn quốc, quá trình đẩy kháng chiến tới thắng lợi, rồi mới tới Hiệp định Genève 1954 và cục diện hai miền. Năm 1954–1960 gắn với Hội nghị Trung ương lần thứ 15 và phong trào Đồng khởi. Giai đoạn tiếp theo gắn với Đại hội III và đường lối hai chiến lược cách mạng. Từ 1965 là đường lối kháng chiến chống Mỹ trên cả nước, kéo dài tới 1975.

Đề tự luận hay ra nhất ở giai đoạn này là: vai trò lãnh đạo của Đảng trong việc kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược. Trả lời dạng này cần ba tầng: đường lối, tổ chức thực hiện, và kết quả kèm bài học. Viết chỉ một tầng thì bài sẽ nông.

Từ 1975 tới nay: đừng học theo kiểu liệt kê

Phần này dài và nhiều số liệu, dễ biến thành liệt kê khô khan. Cách học gọn hơn là bám vào chuỗi nguyên nhân: thống nhất nhà nước và Đại hội IV, rồi Đại hội V và những khó khăn, rồi khủng hoảng kinh tế – xã hội và những bước đột phá về kinh tế từ 1979 tới 1986, rồi Đại hội VI và đường lối đổi mới toàn diện.

Khi kể được chuỗi này, bạn tự hiểu vì sao đổi mới không phải là một quyết định đột ngột. Nó là kết quả của một quá trình tìm tòi, thử, sai, điều chỉnh. Hiểu được điều đó thì nhớ được cả một giai đoạn mười năm mà không cần học riêng từng mốc.

Bốn câu hỏi hầu như giai đoạn nào cũng dùng được: Đảng ra đường lối trong bối cảnh nào? Nội dung cốt lõi của đường lối là gì? Kết quả ra sao? Bài học kinh nghiệm là gì?

Học gì trước khi thi

Nếu còn ba ngày, thứ tự sau đây thường hợp lý hơn là đọc lại từ đầu.

Trước hết là bảng đại hội và các mốc lớn. Đây là xương sống. Không có xương sống thì mọi thứ khác rơi rụng.

Tiếp theo là các chuyển hướng chiến lược: 1939–1941, 1954, 1959, 1986. Mỗi chuyển hướng thường ứng một câu hỏi tự luận.

Sau đó mới tới chi tiết văn kiện. Và cuối cùng là làm trắc nghiệm để tự kiểm trí nhớ.

Một vài hạn chế nên biết trước

Tài liệu không phải giáo trình thay thế giảng viên. Những câu hỏi đòi liên hệ thực tiễn hiện nay vẫn phải tự nghĩ, tài liệu chỉ đưa gợi ý.

Phần tiếng Anh là bản chuyển ngữ dùng để tra thuật ngữ và đối chiếu, không phải bản gốc. Tên riêng, tên địa danh và tên cơ quan dịch sang tiếng Anh có chỗ sẽ khác với cách dịch trong tài liệu bạn tự tìm trên mạng.

Và có một điều cần nói thẳng: đọc hết 295 trang không bảo đảm điểm cao. Tài liệu cho bạn nguyên liệu và cấu trúc. Việc ngồi trả lời thử rồi tự sửa mới là phần lớn công việc.

Xem trước rồi hãy quyết định

Trang sản phẩm có 5 trang xem trước để bạn biết mình đang mua gì trước khi trả tiền. Người bán hàng nói hay thế nào cũng không bằng việc tự mắt xem bố cục, xem font chữ, xem một chương thật.

Đề cương ôn tập Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, 295 trang song ngữ Việt – Anh, giá 169.000đ, xem tại https://globalmarket.vin/product/de-cuong-lich-su-dang

Đặt mua xong thì quy trình gọn: chuyển khoản trong nước qua ngân hàng, sau khi thanh toán bên mình đối chiếu rồi gửi file. Nhận hàng trong 24h, file PDF gửi qua email hoặc Zalo bạn để lại. Không cần chờ đợi lâu, không phải cài thêm phần mềm gì để đọc, và file dùng được cả trên điện thoại lẫn máy tính.

Môn này học một lần rồi thi xong, nhưng cách học thì theo bạn tới các môn lý luận chính trị khác. Dựng được trục thời gian thì mọi thứ khác chỉ còn là điền vào chỗ trống.